ज्याम्चाङ भोटे संखुवासभा भोटखोलाका युवा पर्यटन व्यवसायी । पहिले संखुवासभाको भोटखोलामा पनि चिन्ने उन्लाई थोरै थिए । तर, अहिले उन्लाई काठमाडौको पर्यटन व्यवसायीले मात्र हैन, युरोपेली मुलुकका पर्यटन व्यवसायीले पनि मज्जाले चिन्छन् । त्यहि भएर भोटेले बर्षेनी युरोपको नर्वे, फ्रान्स, जर्मनी, स्वीजरल्याण्डलगायतका मुलुकमा पुगेर त्यहाका पर्यटन व्यवसायीलाई हिमाल आरोहण गर्ने काममा व्यस्त हुन्छन् ।

ईन्टरनेशनल पर्यटन गाईडको रुपमा उन्को यो छवी भने त्यसै बनेको हैन । संखुवासभाको सदरमुकाम खाँदबारीबाट चारपाँच दिनको पैदल यात्राबाट उन्को घर भोटखोला पुग्नु पर्ने बाध्यता थियो त्यो बेला । हिमाली क्षेत्र भएर अन्न उत्पादको नाममा आलु, फापर, कोदोमा गुजारा गर्नु पर्दथ्यो । चामल अर्थात खाद्यान्न नुन, तेल लगायतका दैनिक उपभोग्य सामाग्री लिन चारपाँच दिनको पैदल हिडेर खाँदबारी झर्नु पर्दथ्यो । नुन लिन त झन धनकुटाको हिले र धरान सम्म पुग्नु पर्दथ्यो । त्यहि परिवेशमा दुख गरेर हुर्केका ज्याम्चाङ भोटेको गाउ भोटखोला पुग्न अहिले भने बिस्तारै सडक बन्दैै छ, र किम्मांथासम्म सडक जोडिन अझै केहि बर्ष लाग्छ । अहिलेसम्म पनि भोटखोला दुर्गम छ भने त्यति बेलाको भोटखोला कति दुर्गम थियो कल्पना गर्न सकीन्छ ।

भोटखोलामा पढ््ने लेख्नेको त परैको कुरा हो । उन्ले दुखसुख ६कक्षासम्म पढ्न भ्याए । र बीचैमा छाडे । चौरी चराउने र खाद्यान्न लिन ओहोरदोहोर गर्दे उन्का दिनहरु बित्दथे । तिनै भोटेले अहिले देश बिदेशमा पर्यटन व्यवसायलाई फराकीलो बनाएकाछन् । ज्याम्चाङका बुबा पनि पर्यटनमा रुची राख्ने भएकाले उन्ले पनि गाउँमा बिदेशी पर्यटकको भारि बोक्न थाले । भरियाबाट सुरु भएको उन्को यो पेशा अहिले भोटखोलाबाट देशबिदेशसम्म पुगेको छ । अनपढ भएका कारण उन्लाई सुरुका दिन निकै कठिन पनि भए । सबै भन्दा ठुलो कुरा शिक्षा नै रहेछ भन्ने उन्लाई छाप परेको छ । त्यहि भएर उन्ले पर्यटनको अफ सिजनमा अग्रेजी भाषा सिके झण्डै सात आठ बर्ष । भरिया बन्दै सिकेको भाषाले अहिले उन्लाई सजिलो भएको छ, र त यो ठाउँमा आई पुगेकाछन् ।

शुरुमा औलामा गन्न सक्ने अर्थात थोरै पर्यटक नेपाल घुम्न आउने गर्थे । तर, अहिले भने धेरै देशका पर्यटकले नेपालको प्रकृतिबारे जान्ने मौका पाएको उन्को भनाई छ । नेपालको प्रकृति र नेपालीको तारिफ गरे पनि बिदेशी पर्यटकले नेपालको सिस्टम चाहि त्यति मन पराउँदैनन् । नेपालको सिस्टममा उनीहरुको गुनासै गुनासो हुने गरेको छ । ठुलो त्रुटी काठमाडौ एयरपोर्टमा छ, उनी भन्छन् । बिदेशी पर्यटकलाई गरीने रुखो ब्यवहारले उनीहरुलाई लज्जीत बनाई राखेको हुन्छ । उनीहरु टेक्नीकल, शैक्षिक रुपमा नेपाली भन्दा धेरै माथि हुन्छन् । व्यक्तिगत रुपमा साथिभाईको व्यवहार भए पनि नेपाल र नेपालीलाई उनीहरुले गर्ने व्यवहार अलिक तलकै हुन्छ । र त्यस्तै सम्झन्छन् बिदेशीहरु । गाउँबाट शहर आउन अहिले पनि सजिलो छैन र त्यतिबेला त झन सोच्नसम्म पनि सकिदैन थियो । तर, दरै हिम्मत गरेर काठमाडौ छिरेका उन्ले धेरै संघर्ष र मेहनत गरेकाछन् । काठमाडौमा आफन्त नहुँदा धेरै दुख भोग्नु परेको उन्लाई मात्र थाह छ, की भगवान छन भने भगवानलाई थाह होला । बिगत सम्झदै उन्ले भने ।

उन्ले देश बिदेश गर्दे व्यक्तिगत रुपमै बर्षको सयौ पर्यटक नेपाल भित्र्याउँछन् । तर, सरकारी नीति र पर्यटन क्षेत्रलाई सरकारले हर्ने दृष्टिकोणमा सुधार नहुँदा नेपालमा सोचे जति पर्यटक नआएको उन्को भनाई छ । पछिल्लो समय नेपालमा आउने पर्यटकको संख्या बढ्दै गएको छ । आर्थिक क्षेत्रको मेरुदण्डको रुपमा रहेको यो क्षेत्रमा सुधारको आवश्यकता रहेको उन्को बुझाई छ । आठ पटक सगरमाथाको सफल आरोहण गरेका भोटेले सगरमाथा भन्दा कम उचाईका हिमाल पनि संगसंगै आरोहण गरेकाछन् । उन्ले आगामी दिनमा एशिया महादेशका सातवटा हिमाल आरोहण गर्ने लक्ष्य लिएकाछन् । हुन त मेहनतबाटै सबै कुरा प्राप्त हुन्छ । उनी काठमाडौ आएको झण्डै २५ बर्ष भयो । भरिया, कुकको सहयोगी, सहायक गाईड हुदै अहिले यसरी पर्यटन क्षेत्रमा छलाङ मारेका हुन् । तीन बर्ष त उन्को भरिया हुदैमा बित्यो । त्यसपछि सहायक गाईडमा प्रोमसन भयो । ट्रेकीङ गाईडको रुपमा रहदाँ उन्ले धेरै उद्धारका काम गरेकाछन् ।

२००२ बाट हिमाल आरोहण अभियान थालेका समाजसेवी भोटेले नेपालको पर्यटन क्षेत्र मध्य हिमाल अरोहणको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको बताउछन् । हुन, त उन्ले यो पेशा थाल्दा १ सय ५० रुपैया उन्को दैनिक ज्याला थियो । तर, त्यति बेलाको समयमा पनि यसको महत्व त उती नै थियो । अहिले यो पेशामा प्रतिश्प्रधा छ । बजार सानो छ तर, कडा प्रतिश्प्रधा र मेहनत छ । शिप सबै भन्दा ठुलो भएकाले सिप हुने व्यक्तिलाई यो पेशामा टिक्न त्यति सजिलो नभएको उन्को अनुभव छ । तर, जे भए पनि भोटखोलाका यी ज्याम्चाङ भोटेकालागि बिगत जस्तो भए पनि अहिले जुन एक पछि अर्को सफलता हात पारी रहेकाछन् त्यसले भने उनी सन्तुष्ट छन् । भविश्यमा पर्यटन बाटै परिवर्तन र समाजिक काममा लागी रहने उन्को लक्ष्य छ । पछिल्लो समय हिमाल माथि मानविय अतिक्रमण बढेको ।

हिमाल सरसफाईमा ध्यान नपुगेको उन्को भनाई छ । हिमालले सबैलाई बचाई रहेको छ ,त्यसैले हिमाललाई बचाउने कर्तव्य भएको उन्को बुझाई छ । हिमाललाई बचाई रहे हामी सबै बाची रहन सक्ने उन्को भनाई छ । जलवायु परिवर्तनको असर हिमाल माथि पर्दा हिमाल ढुंगा र नाङ्गो डाडाँमा परिणत हुँदै जादा उन्लाई दुख लागेको छ । त्यसैले हिमाल बचाउँ अभियानमा सबै जुट्नु पर्ने उन्को भनाई छ ।

शुक्रबार, ३ चैत्र, २०७९ गते

Comments

सम्बन्धित खवर

लोकप्रिय

धेरै पढिएको

संघर्षशिल युथ क्लबको दास्रो अधिवेशन सम्पन्न, अध्यक्षमा डुबा भोटे

किमाथांका नाका खोल्न परराष्ट्र मन्त्री साउदसँग सांसद दिपक खड्काको माग

संखुवासभाका अन्तराष्ट्रिय पदक विजेता नेपाली धावक निमेश गुरुङ सम्ममानित

राबा बैकको लोगोसंगै कार्यकारी प्रमुख किरण श्रेष्ठको तस्वीरले चुम्यो अफ्रिकाको चुचुरो

बर्दिवासको घाम बोलको गितमा गायक वाङछिरीङ भोटियाको अर्को सफलता

चुनौतिसंगै लाक्पा शेर्पा अर्को कीर्तिमान राख्न सातौ पटक मकालु हिमालको आरोहणमा

अन्तरपालिका स्तरिय फुटसल प्रतियोगिताको उपाधि धर्मदेबीलाई

प्रधानमन्त्रीसंग किम्माथांका नाका खोल्न माग गरेका छौ : वाङछेदर भोटे

किमांथाका नाका यहि सेप्टेम्बरबाट खुल्ने अध्यक्ष वाङछेदर भोटेको खुलासा

आठ पटक सगरमाथा चढेका ज्याम्चाङ भोटेले हिमालबारे कीन भने यस्तो !