file photo

आर्थिक वर्ष ०७९/८० मा ७१ हजार ७ सय ७ विदेशी पर्यटकले मुस्ताङ जिल्लाका विभिन्न क्षेत्रको भ्रमण गरेका छन् । स्मरण रहोस्, आर्थिक ०७८/७९ मा चाहिँ ३८ हजार ८ सय ९६ विदेशी पर्यटकले मात्रै मुस्ताङ जिल्लाका विभिन्न क्षेत्रको भ्रमण गरेको तथ्यांक छ । आव ०७८/७९ मा समग्र मुस्ताङ जिल्लामा भ्रमण गर्न आएका विदेशी पर्यटकको तुलनामा आव २०७९/०८० मा ४५.७५ प्रतिशतले तथ्यांकगत रूपमा बढी रहेको देखिन्छ ।

अब लागौं, सन् २०२३ मा विश्वका उत्कृष्ट स्थानमा परेका २३ स्थानका सम्बन्धमा जानकारी लिनेतर्पm । विश्वको पहिलो गन्तव्यस्थलमा परेको स्थानचाहिँ अस्ट्रेलियाको पश्चिमी क्षेत्रमा पर्ने निगालु पेनिन्सुला हो । त्यस्तै सन् २०२३ मा विश्वमा घुम्नैपर्ने दोस्रो गन्तव्यस्थलमा पूर्वी युरोपमा पर्ने पोल्यान्डको राजधानी वार्सास्थित बुटिक होटेल हो, जुन होटलको नाम ‘होटल भर्टे’ हो । स्मरणीय छ, पोल्यान्डको सो होटलको ढोका ‘गिल्डेड’ अर्थात् सुनको छ भने सो होटल गत अगस्ट, २०२२ मा खोलिएको नयाँ भएको जनाइएको छ । जुन होटल ‘अटोग्राफ प्रपर्टी’का रूपमा पनि रहेको छ ।

त्यस्तै गरेर सन् २०२३ मा घुम्नैपर्ने तेस्रो गन्तव्यस्थलमा इंग्ल्यान्डको लिभरपुल रहेको छ भने चौथो गन्तव्यस्थलमा अमेरिकाको साउथ क्यारोलिना राज्यको सार्लेटान–चार्लेटोन सहर परेको छ । सन् २०२३ मा घुम्नैपर्ने पाँचौं गन्तव्यस्थलमा चाहिँ लिथुआनियाको राजधानी भिलनिअस–बिनियुस परेको छ । उता छैटौं गन्तव्यस्थलमा सयौं साना–ठूला समुद्री टापु रहेको सानो देश फिजी परेको छ भने सातौं गन्तव्यस्थलमा ब्राजिलको अमेजन क्षेत्रमा पर्ने मानाउस परेको छ ।

त्यस्तै गरेर सन् २०२३ मा घुम्नैपर्ने आठौं गन्तव्यस्थलमा ग्रिसको दोस्रो ठूलो सहर थेसालोनिकी–देसालोनिकी परेको छ । उता नवौं गन्तव्यस्थलचाहिँ अफ्रिका महादेशको रुवान्डाको एक होटल सेक्सानसियो रुवान्डा परेको छ, जुन होटल अफ्रिका महादेशकै ठूलो ताल किभु–किवुमा अवस्थित छ भने १० औं गन्तव्यस्थलमा स्वीडेनको दोस्रो ठूलो सहर गोथेनबर्ग परेको छ । त्यस्तै गरेर ११ औं गन्तव्यस्थलमा युनाइटेड अरब इमिरेट्स (युएई) को रस अल–कैमाह परेको छ ।

यसरी हेर्दा सिएनएनले प्रकाशित गरेको सन् २०२३ मा घुम्नैपर्ने सूचीको १२ औं गन्तव्यस्थलमा एसिया महादेशको लाओस परेको छ । त्यसैगरी १३ औं गन्तव्यस्थलमा स्विटजरल्यान्डको ग्रुयेँरेस–गु्रइएरेस परेको छ । जुन ठाउँ विश्वको उत्कृष्ट चिज उत्पादन हुने क्षेत्र पनि हो भने १४ औं गन्तव्यस्थलमा अमेरिकाकै मिनोसेटा राज्यको मिनिअपोलिसस्थित एक आदिवासी रेस्टुरेन्ट परेको छ ।

स्मरणीय के छ भने सो रेस्टुरेन्टमा आदिवासीका परिकारहरू मात्रै उपलब्ध गराइन्छ । उता १५ औं गन्तव्यस्थलचाहिँ दक्षिण अमेरिकी देश कोलम्बियाको राजधानी बोगोटा परेको छ । त्यस्तै, सन् २०२३ मा घुम्नैपर्ने १६ औं गन्तव्यस्थलचाहिँ हाम्रै देश नेपालको ‘मुस्ताङ’ परेको छ भने १७ औं गन्तव्यस्थलमा अफ्रिका महादेशस्थित तान्जानिया परेको छ ।

त्यस्तै गरेर १८ औं गन्तव्यस्थल इजिप्टको राजधानी कायरो परेको छ भने विश्वमा घुम्नैपर्ने १९ औं गन्तव्यस्थलमा जापानको नओसिमा सहर परेको छ र २० औं गन्तव्यस्थलमा बेलिज परेको छ । त्यस्तै गरेर २१ औं गन्तव्यस्थलमा उत्तर अमेरिकी महादेशको मेक्सिोकोको ओक्साका सहर परेको छ भने २२ औं गन्तव्यस्थलमा क्यानाडाको ओटावा सहर परेको छ । त्यस्तै गरेर सन् २०२३ मा घुम्नैपर्ने गन्तव्यस्थलको २३ औं स्थानमा अफ्रिका महादेशको युगान्डा परेको छ ।

यसरी सन् २०२३ मा घुनैपर्ने गन्तव्यस्थलमा नेपालको मुस्ताङ पर्नुमा चाहिँ कागबेनी, मुक्तिनाथ चराङ, समर, घमी, छुसाङ, छोसेरजस्ता प्राचीन बस्तीहरू रहनु पनि हो । त्यस्तै माथिल्लो मुस्ताङलाई ल्हो मन्थाङ, लो मन्थाङ, फोरबिड्डन किङ्डोम, हिडेन किङ्डोम, मड सिटी, लस्ट किङ्डोम, अप्पर मुस्ताङ, प्याराडाइज मुस्ताङ आदि नामले पनि चिनिन्छ । नेपालका अन्य केही हिमाली क्षेत्रझैं निषेधित क्षेत्र घोषणा गरिएको माथिल्लो मुस्ताङ विदेशी पर्यटकका लागि खुला भएपछि पहिलो वर्ष सन् १९९२ मा ४ सय ८३ जनाले माथिल्लो मुस्ताङको भ्रमण गरेका थिए ।

त्यसपछि माथिल्लो मुस्ताङ जाने पर्यटकको संख्या वर्षैपिच्छे बढ्दै गएर सन् १९९८ मा चार अंक पुग्यो । अर्थात् उक्त वर्ष १ हजार ६६ जना विदेशी पर्यटकले माथिल्लो मुस्ताङको भ्रमण गरे । तर दुर्भाग्य, यो क्रम लामो समयसम्म जारी रहन सकेन । सन् १९९९ मा १ हजार ५७ जनाले भ्रमण गरे । त्यसपछि देशमा चलेको हिंसा/प्रतिहिंसा (सरकार–तत्कालीन विद्रोही माओवादीबीच) सँगै मुस्ताङ भ्रमणमा जाने विदेशी पर्यटकको संख्या पनि घट्न थाल्यो । यसरी सन् २००० देखि पुनः माथिल्लो मुस्ताङ जाने पर्यटकको संख्या तीन अंकमा झर्यो ।

यो क्रम सन् २००६ सम्म जारी रह्यो । ०६२/६३ को परिवर्तनपछि देशमा छाएको शान्तिसँगै माथिल्लो मुस्ताङमा जाने विदेशी पर्यटकको संख्या पनि बढेर सन् २००७ देखि पुनः चार अंकमा चढ्यो । अर्थात् सन् २००७ मा १ हजार १ सय ५७ जना विदेशी पर्यटकले माथिल्लो मुस्ताङको भ्रमण गरे । सन् २००८ मा त स्थानीयवासीहरू नै आश्चर्यचकित हुने गरी विदेशी पर्यटकहरू माथिल्लो मुस्ताङको भ्रमणमा आए । अर्थात् सन् २००८ मा त्यो बेलासम्मकै रेकर्ड तोड्दै २ हजार १ सय ९४ जनाले माथिल्लो मुस्ताङको भ्रमण गरे ।

भौगोलिक बनावटका हिसाबले हेर्दा चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बती पठार र माथिल्लो मुस्ताङको बनावट उस्तैउस्तै छ । त्यतिमात्रै होइन, उनीहरूको धर्म, भाषा, वेशभूषा, चालचलन, रहनसहन, संस्कार, संस्कृति, रीतिरिवाज, लवाइखवाइ, परम्परागत कानुन आदि पनि मिल्दोजुल्दो छ । त्यस्तै गरेर पशुपालन गर्ने तरिका उही छ । अझ तिब्बतभन्दा पृथक् पहिचान के छ भने माथिल्लो मुस्ताङका विभिन्न स्थानमा प्राचीन गुफाहरू पनि प्रशस्तै रहेका छन् । जहाँ प्राचीन समयमा मानव बस्ती रहेको थियो ।

अरू क्षेत्र हेरी माथिल्लो मुस्ताङ भ्रमण गर्न विदेशी पर्यटकका लागि राजस्व दर महँगो भएकाले सबै खालका विदेशी पर्यटक माथिल्लो मुस्ताङ भ्रमणमा जान सक्दैनन् । मुस्ताङमा रहेका प्राचीन गुफाहरू रहेका जो छन्, ती गुफा मुस्ताङवासीका लागि मात्रै नभएर सिंगो पर्यटन उद्योग र पर्यटन व्यवसायमा आश्रित व्यवसायीहरूका लागि पनि गर्व गर्न लायक स्मारक–बहुमूल्य नीधि हो ।

शुक्रबार, २६ साउन, २०८० गते

Comments

सम्बन्धित खवर

लोकप्रिय

धेरै पढिएको

संघर्षशिल युथ क्लबको दास्रो अधिवेशन सम्पन्न, अध्यक्षमा डुबा भोटे

किमाथांका नाका खोल्न परराष्ट्र मन्त्री साउदसँग सांसद दिपक खड्काको माग

संखुवासभाका अन्तराष्ट्रिय पदक विजेता नेपाली धावक निमेश गुरुङ सम्ममानित

राबा बैकको लोगोसंगै कार्यकारी प्रमुख किरण श्रेष्ठको तस्वीरले चुम्यो अफ्रिकाको चुचुरो

बर्दिवासको घाम बोलको गितमा गायक वाङछिरीङ भोटियाको अर्को सफलता

चुनौतिसंगै लाक्पा शेर्पा अर्को कीर्तिमान राख्न सातौ पटक मकालु हिमालको आरोहणमा

अन्तरपालिका स्तरिय फुटसल प्रतियोगिताको उपाधि धर्मदेबीलाई

प्रधानमन्त्रीसंग किम्माथांका नाका खोल्न माग गरेका छौ : वाङछेदर भोटे

किमांथाका नाका यहि सेप्टेम्बरबाट खुल्ने अध्यक्ष वाङछेदर भोटेको खुलासा

आठ पटक सगरमाथा चढेका ज्याम्चाङ भोटेले हिमालबारे कीन भने यस्तो !